به روز شده در : 1395/12/26
رسانه خبری سازمان های غیر دولتی ایران
تعداد بازديد : 4230
 نگاهی موشکافانه به آیین نامه جدید تشکل های مردم نهاد بررسی تطبیقی با آیین نامه قبلی؛ مبهم تر و نه قوی تر
تاريخ  :  1395/09/13
نوع : ديدگاه , يادداشت
 آیین نامه جدید تاسیس و نظارت بر فعالیت تشکل های مردم نهاد در 39 ماده و 19 تبصره، پس از تصویب در هیات وزیران توسط معاون اول رییس جمهور به دستگاه های ذیربط ابلاغ شد. باتوجه اینکه آیین نامه جدید مرجع تصمیم گیری و برنامه ریزی برای تشکیل و فعالیت تشکل هاست، در این مقاله به بررسی موشکافانه مفاد آن پرداخته و با آیین نامه قبلی مقایسه تطبیقی صورت می پذیرد.


به گزارش پایگاه خبری سازمان های غیردولتی ایران(وطن)؛ آیین نامه جدید تاسیس و نظارت بر فعالیت تشکل های مردم نهاد در 39 ماده و 19 تبصره، پس از تصویب در هیات وزیران
توسط معاون اول رییس جمهور به دستگاه های ذیربط ابلاغ شد. باتوجه اینکه آیین نامه جدید مرجع تصمیم گیری و برنامه
ریزی برای تشکیل و فعالیت تشکل هاست، در این مقاله به بررسی موشکافانه مفاد آن پرداخته و با آیین نامه قبلی مقایسه
تطبیقی صورت می پذیرد.
1 اولین تغییر صورت گرفته در آیین نامه جدید؛ بکارگیری عنوان "تشکل" بجای "سازمان" است و دیگر عناوینی مانند -
"سازمان" كه اختصاص به تشکیلات دولتی و نهادهای حاكمیتی دارند، نمیتواند در نامگذاری تشکل به كار گرفته شون . د
براساس آیین نامه جدید تشکل مردم نهاد یک نهاد غیرسیاسی و غیرانتفاعی است كه با رویکردی اجتماعی توسط جمعی از
اشخاص حقیقی به شکل داوطلبانه و در موضوع مشخص، پروانه فعالیت دریافت كرده و به ثبت میرسن . د بنظر می رسد مطابق
آیین نامه جدید فقط اشخاص حقیقی امکان ثبت تشکل را دارند و در مورد شخصیت های حقوقی توضیحی داده نشده است.
البته همچنان غیردولتی، غیرسیاسی و غیرانتفاعی بودن سه ویژگی اصلی تشکل ها محسوب می شود.
2 تغییر مرچع ثبت و نظارت بر فعالیت تشکل ها از دیگر تغییرات عمده آیین نامه جدید می باشد، بطوریکه "هیات های -
نظارت ملی، استانی و شهرستانی" جای خود را به "شوراهای ملی، استانی و شهرستانی توسعه و حمایت از تشکل ها" داده اند.
همچنین تركیب و اعضاء این شورا نیز دستخوش تغییرات شده و شامل نمایندگانی از وزارتخانه های كشور )بعنوان رییس
شورا شامل معاون اجتماعی وزیر، معاون سیاسی استاندار و فرماندار بترتیب برای سطوح ملی، استانی و شهرستانی(، تعاون، كار
و رفاه اجتماعی، ورزش و جوانان، سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری،
دادگستری، معاونت امور زنان و خانواده و معاونت حقوقی رییسجمهور )سه دستگاه آخر فقط در شورا ملی عضو هستند(،
دستگاه یا دستگاههای تخصصی حسب مورد و نیز نماینده های منتخب از تشکل ها )سطح ملی چهار و استانی و شهرستانی هر
كدام 2 نفر( است كه نحوه انتخاب و مدت عضویت نمایندگان تشکلهای عضو شورای ملی بر اساس دستورالعمل اجرایی این
آییننامه تعیین میشود. در باب وظایف این شورا باید اذعان داشت؛ اگرچه مواردی همچون اعلام نظر و تصمیمگیری در مورد
صدور پروانه فعالیت، رسیدگی به اعتراضات، نظارت بر عملکرد تشکل ها و حسن اجرای مفاد این آیین نامه همانند قبل است،
اما هماهنگی میان دستگاه های اجرایی، حمایت از مشاركت تشکل ها در فرآیند توسعه پایدار و تعیین سیاست های ترویجی،
تشویقی و فرهنگ سازی برای تعمیق، ارتقا و نهادینه كردن مشاركت اجتماعی مردم از طریق تشکل ها از اختیارات جدید این
شوراها در آیین نامه اخیر است.
3 همچنین براساس این آیین نامه؛ جوانان متقاضی تاسیس تشکل میتوانند درخواست خود را برای بررسی و صدور اجازه -
تاسیس با رعایت ترتیبات مقرر به وزارت ورزش و جوانان ارایه كنند. بعلاوه تشکل هایی كه به عنوان موسسات موضوع بند
13 ( ماده ) ( 26 ( قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت قصد فعالیت در زمینه های تصریح شده در ماده واحده لایحه قانونی
راجع به تشکیل سازمان بهزیستی كشور مصوب - 1359 دارند، در چارچوب احکام این آییننامه از سازمان بهزیستی كشور -
پروانه فعالیت دریافت می كنند و به ثبت می رسند.
4 همچنین در این آیین نامه به صراحت بیان شده كه نهادهایی همچون اتاقها و تشکلهای اقتصادی، كانونها و -
سازمانهای دانشجویی و دانشآموزی، انجمنهای علمی، مؤسسات فرهنگی، هنری و ادبی، هیئتهای مذهبی و مراكز ترك
اعتیاد مصداق تشکل نبوده و از شمول این آییننامه خارج هستند.
5 داشتن حداقل هجده سال سن تمام، تابعیت جمهوری اسلامی ایران، عدم وابستگی به احزاب، سازمانها وگروههای -
غیرقانونی و نداشتن محرومیت از حقوق اجتماعی به موجب حکم دادگاه مثل گذشته همچنان از ویژگی های لازم برای اعضاء
هیات موسس تشکل )حداقل پنج نفر( است، اما در آیین نامه جدبد التزام به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اضافه و دارا
بودن صلاحیت تخصصی حداقل دو نفر در خصوص موضوع فعالیت حذف شده است.
6 براساس آیین نامه جدید تشکل موظف است علاوه بر مشخص كردن مواردی همچون اهداف تشکیل، موضوع، مدت و -
محدوده جغرافیایی فعالیت، نحوه ایجاد شعب و دفاتر نمایندگی، اركان، تشکیلات، نحوه انتخاب، شرح وظایف، اختیارات و
مسئولیت های آنها، نحوه تعیین صاحبان امضای مجاز، نحوه تغییر و تجدید نظر در مواد اساسنامه، نحوه تامین منابع مالی
تشکل، نحوه انحلال و مشخص ساختن وضعیت داراییها پس از انحلال بایستی موضوعاتی نظیر نحوه ارائه گزارش مالی و
اجرایی به مراجع ذیربط و ذینفعان، نحوه اداره تشکل، میزان سرمایه اولیه و دوره زمانی تشکیل جلسات شورای عمومی و
شورای مركزی را نیز بصورت شفاف مشخص نماید.
7 در مورد حقوق قانونی تشکل ها پس از دریافت پروانه فعالیت نیز اگرچه مواردی همچون مشاوره، اظهارنظر و ارایه -
پیشنهاد به دستگاه های اجرایی، دیده بانی و نظارت بر عملکرد سایر بخش های جامعه، برگزاری اجتماعات و راهپیمایی ها
)پس از كسب مجوز از مراجع قانونی(، استفاده از ابزارهای اطلاع رسانی و محصولات فرهنگی، آموزشی و پژوهشی و دادخواهی
در مراجع قضایی )مطابق قانون آیین دادرسی كیفری و سایر قوانین( در هر دو آیین نامه مشابه است، ولی مشاركت تشکل ها
در اجرای برنامه ها و پروژه های دستگاه های اجرایی، همکاری با اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از دولتی و غیردولتی داخل و
خارج كشور )مطابق قوانین و مقررات جاری( در قالب عقد تفاهم نامه و قرارداد همکاری و ارایه خدمات اجتماعی حسب
تخصص و حوزه فعالیت آنها از جمله موارد جدید نقش آفرینی تشکل ها در آیین نامه اخیر است.
9 كلی و نامشخص بودن منابع تامین مالی تشکل ها یکی از ضعف های آیین نامه جدید است و براساس مفاد آن تشکل -
بایستی با رعایت ضوابط این آییننامه منابع مالی را صرفا در اساسنامه تعیین كند. همچنین برخلاف گذشته، شرایط دریافت
كمک از مجامع رسمی بین المللی شفاف توضیح داده نشده است. البته براساس این آیین نامه تشکل موظف است دریافت ها و
پرداخت های خود را از طریق حساب بانکی صورت دهد و عملکرد مالی خود را در دفاتر مالی مربوط ثبت كند كه می تواند به
انضباط مالی آنها كمک نماید. بعلاوه همچون گذشته تقسیم اموال و مازاد درآمد تشکل در میان مؤسسان، اعضاء و مدیران قبل
از انحلال ممنوع است. همچنین تشکل همانند گذشته موظف است امکان دسترسی بازرسان دبیرخانه شوراهای ذیربط را به
اطلاعات و اسناد خود در حضور نماینده تشکل و صرفاً در محل دفتر تشکل فراهم كند.
در مورد تخلفات احتمالی تشکل ها نیز نه تنها احراز این موارد از طریق دبیرخانه شوراها بلکه حتی از طریق دستگاههای
اجرایی تخصصی هم می تواند بصورت مستند به دبیرخانه شورای ذیربط ارایه شود. این شورا نیز پس از بررسی مدارك و
مستندات و دعوت نماینده و استماع دفاعیه تشکل برخلاف گذشته كه ابتدائا رای به تذكر شفاهی با مهلت یک ماهه برای
اصلاح وضعیت می داد، در آیین نامه جدید می تواند در مرحله اول تذكر كتبی و درج در پرونده )با تعیین مهلت برای اصلاح
وضعیت( را در نظر بگیرد و در صورت تکرار؛ رای به تعلیق موقت پروانه فعالیت )حداكثر به مدت سه ماه( و یا در نهایت نیز در
صورت عدم اصلاح رویه درخواست انحلال تشکل متخلف )توسط شورای ملی از دادگاه صالح( را بدهد. البته تشکلها میتوانند
مراتب اعتراض خود را از تصمیم شورای شهرستان به شورای استان و از تصمیم شورای استان به شورای ملی ارایه كنن . د انحلال
تشکل همانند گذشته به دو شکل اختیاری )طبق شرایط مقرر در اساسنامه( و یا اجباری )در صورت رأی دادگاه صالح یا عدم
امکان تطبیق وضعیت تشکل( صورت می پذیرد.
طبق آیین نامه جدید همچنان حداقل پنج تشکل )بجز فعالین در سطح بین المللی( دارای موضوع فعالیت مشترك كه
حداقل دو سال از تاریخ ثبت آنها گذشته است، میتوانند تقاضای تشکیل شبکه در سطوح ملی یا استانی داشته باشند. البته
برخلاف گذشته كه به صراحت اشاره داشت صدور پروانه فعالیت برای شبکه های سازمان های غیردولتی برعهده هیأت نظارت
كشور بوده و حقوق، تکالیف و سایر مقررات شبکههای مذكور همانند سازمان های غیردولتی است، در آیین نامه جدید
درخصوص مرجع صادركننده پروانه فعالیت و حقوق و تکالیف قانونی شبکه ها توضیحی داده نشده است.
و نکته آخر اینکه كلیه تشکل هایی كه قبل از لازم الاجرا شدن آیین نامه جدید تاسیس شده اند، می بایست ظرف دو سال
از تاریخ لازم الاجرا شدن این آیین نامه نسبت به تطبیق وضعیت خود با ضوابط جدید اقدام كنند.


نویسنده: حامد صادقی مدیر اجرایی سمن های استان همدان
0/5 ستاره ها (0)
نظرات
نام
نام خانوادگي
پست الكترونيكي
متن
تازه های سایت
 
پاک‌سازی محوطه پایگاه‌های میراث جهانی و ملی با مشارکت جامعه محلی و سمن‌ها (تحليل)
دهمین جشنواره زنان و تولید ملی جمعه آغاز می‌شود (اخبار)
وکالت رایگان 160 زن زندانی توسط کانون زنان حقوقدان سورا (اخبار)
اعلام حمایت بیش از 40 سازمان های مردم نهاد و شبکه سازمان های غیردولتی محیط زیست و منابع طبیعی کشور از مفاد بیانیه شبکه استان خوزستان (اخبار)
مجمع ملی سلامت با حضور رئیس جمهوری تشکیل شد / فعالیت 620 سازمان مردم نهاد و 850 خیریه در حوزه سلامت (اخبار)
همایش «مشارکت سفیران اجتماعی» در اردبیل برگزار شد (اخبار)
حاشیه رودخانه حصار کرج با مشارکت دوستداران طبیعت پاکسازی شد (اخبار)
سازمان های مردم نهاد جوانان یک نهال نحیف است/ تعداد سمن های جوانان از 50 به 1500 رسیده است (تحليل)
روز جهانی NGO گامی در جهت پاسداشت سازمان های مردم نهاد / ساختن آینده ای بهتر برای همه (اخبار)
با چوب قانون معتادان متجاهر را درمان می‌کنیم (اخبار)
 
عكس روز
 
گزارش تصویری از طرح بازدید از بخشهای تالاسمی استان سیستان و بلوچستان و اجرای بسته جامع خدماتی تالاسمی با همکاری دفتر امور اجتماعی استانداری،انجمن تالاسمی استان سیستان و بلوچستان،دانشگاه علوم پزشکی زاهدان،دانشکده ایرانشهر و دانشگاه زابل
 
 
 
آخرین اخبار
 
انتخاب اعضای هیئت مدیره خانه سازمان های غیر دولتی استان مرکزی
دهمین جشنواره زنان و تولید ملی جمعه آغاز می‌شود
وکالت رایگان 160 زن زندانی توسط کانون زنان حقوقدان سورا
اعلام حمایت بیش از 40 سازمان های مردم نهاد و شبکه سازمان های غیردولتی محیط زیست و منابع طبیعی کشور از مفاد بیانیه شبکه استان خوزستان
مجمع ملی سلامت با حضور رئیس جمهوری تشکیل شد / فعالیت 620 سازمان مردم نهاد و 850 خیریه در حوزه سلامت
همایش «مشارکت سفیران اجتماعی» در اردبیل برگزار شد
حاشیه رودخانه حصار کرج با مشارکت دوستداران طبیعت پاکسازی شد
روز جهانی NGO گامی در جهت پاسداشت سازمان های مردم نهاد / ساختن آینده ای بهتر برای همه
با چوب قانون معتادان متجاهر را درمان می‌کنیم
نشست هماهنگی ستاد اجرایی جشنواره فیلم سبز با مدیران محیط زیست هرمزگان
برگزاری نشست «منشور حقوق شهروندی؛ تبلیغات انتخاباتی یا راهبرد عملیاتی؟!»
پیام تسلیت انجمن آلزایمر ایران به مناسبت درگذشت اشرف بهادرزاده
تجلیل از بنیاد دانشگران رهایی افروز تهران(دُرا) در دوازدهمین کنگره بین المللی سرطان پستان
آیا کانون‌های ادبی کارکرد گذشته را در رشد ادبیات دارند؟
آغاز نمایشگاه بین‌المللی محیط‌ زیست با حضور نمایندگان سازمان های مردم نهاد
برگزاری مجمع عمومی انجمن دانشجویان و فارغ التحصیلان
انتخابات خانه تشکلهای مردم نهاد استان کرمانشاه با همکاری استانداری برگزار شد + تصاویر
مجمع ملی جوانان امسال برگزار نمی‌شود
حضور سازمان های مردم نهاد برای اولین بار درکنفرانس بین المللی حمایت از انتفاضه فلسطین
حل آسیب های اجتماعی نیازمند همکاری سازمان های مردم نهاد است
فراخوان عمومی سلسله میزگردهای علمی تخصصی حقوق دانشگاهیان
اعلام حمایت شبکه سازمانهای غیردولتی محیط زیست و منابع طبیعی کشور از مفاد بیانیه شبکه استان خوزستان
برگزاری کارگاه مهارتهای زندگی و مباررزه با ایدز
همایش «اخلاق در نهاد هاى مدنى »
مشارکت اجتماعی با آسیب‌ها نسبت عکس دارد
کارگاه آموزشی کار با کاشی بر روی ظرفهای سفالی
دستان امیدوار اعضای باشگاه مثبت برای کسب روزی
برگزاری مراسم افتتاحیه اولین دوره سراسری تربیت مربی حقوق شهروندی
گزارش فعالیت 10 سال اخیر مؤسسه فاران نقره ای
طرح‌های ضد محیط‌زیستی انتقال آب و سدسازی متوقف شود / جناح‌های سیاسی از مطالبات مردم خوزستان استفاده ابزاری نکنند / صندوق غرامت‌ها و ضمانت‌‌های محیط‌زیستی خوزستان تشکیل شود
ضرورت حمایت سازمان های مردم نهاد و دولت از زنان سرپرست خانوار
30 تفاهمنامه، ارمغان برجام برای گردشگری سمنان/ نمایشگاه دائمی صنایع‌دستی، مطالبه زنان روستایی استان
گسترش روحیه کارآفرینی، فرصتی که نباید به تهدید بدل شود
همکاری با مجلس برای تغییر حداقل سن قانونی ازدواج دختران
افزایش مشارکت اجتماعی جوانان آسیب‌های اجتماعی را کاهش می‌دهد
مشارکت سمن ها و تشکل های مردم نهاد آذربایجان غربی در برنامه های نوروزگاه 96
مشارکت سمن ها و تشکل های مردم نهاد آذربایجان غربی در برنامه های نوروزگاه 96
همت خیرین و مسئولان شهرستان تربت‌جام برای ساماندهی کارتن خواب‌های این شهرستان
ساخت 6 مدرسه به دست خیران تهرانی در خراسان جنوبی
برگزاری سی و سومین بازارچه نوروزی خیریه رعد
برگزاری جشن نوروز ویژه کودکان بی‌سرپرست در خراسان جنوبی
پیشگیری از وقوع جرم و مقابله با جرایم سازمان یافته در دستور کار است
برگزاری نشست ماهیانه با موضوع رفتار مناسب با کودک در موسسه مادران امروزدر حوزه
برگزاری نشست ماهیانه با موضوع رفتار مناسب با کودک در موسسه مادران امروزدر حوزه
کودکانی که روزی ۳ وعده تریاک می خوردند تا ساکت شوند
برگزاری کارگاه‌های آموزشی پیشگیری از اعتیاد و طلاق برای همسران زندانیان ندامتگاه تهران بزرگ
احداث ۱۸ «خانه امن» برای زنان بی‌سرپناه/ ۱۰۰۰ مورد فرار از منزل
نشست اسفندماه انجمن حمایت از حقوق کودکان امروز برگزار می شود
نشست پنجم «سبک زندگی کودکان؛ تغییرات و پیامدها» با موضوع "سبک زندگی و سلامت کودک برگزار می‌شود
نشست خبری اعلان فراخوان ششمین دوره جشنواره بین المللی فیلم سبز ایران
بیانیه انجمن اسلامی دانشجویان معتدل دانشگاه بوعلی سینا، در خصوص سفر سرکار خانم دکتر ابتکار به همدان
آغاز به کار طرح عیدانه کتاب/ عکس
700 زن در استان تهران نیازمند نگهداری فوری هستند
برگزاری جلسه مشترک بنیاد پیشگیری و ارتقای سلامت دنیای آینده و دفتر توسعه مشارکت های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست
استفاده از ظرفیت سمن ها برای مبارزه با مواد مخدر
رشد ۵۷ درصدی فعالیت سمن‌ها برای کاهش آسیب‌های اجتماعی در بوشهر
سمن ها، عهده دار نظارت بر اجرای حقوق شهروندی می شوند/ تصویب حقوق شهروندی در نظام اداری
راه اندازی پویش عیدانه اشتغال / اولین مرکز کسب و کار امروز تحویل گرفته می شود
سازمان‌های مردم نهاد و خیران، متولی اصلی اجرای طرح نجات
فعالیت ۱۵۰ هزار دیده بان پیشگیری از جرم در کشور
حضور پارسا پیروز فر در بنیاد کودک+تصاویر
برگزاری انتخابات شبکه سازمان های مردم نهاد محیط زیست و منابع طبیعی استان قم
رفتار پرخطر و تعدد شریک‌جنسی مردان؛ خطر ایدز برای زنان/یکی از مهمترین موانع در شناسایی بیماران مبتلا به ایدز، انگ اجتماعی است
پیام تقدیر و قدرانی رئیس هیات مدیره انجمن ققنوس به هنرجویان هنرستان سپاه تهران
سخن‌رانی ایازی در نخستین کنگره پزشکی اجتماعی
انتشار بیانیه شماه 2 پویش ملی شهرپاک برای همراهی نمایندگان مجلس با این پویش
فراخوان کمک مالی برای آزادی محیط بانان محکوم به پرداخت دیه
سمن‌های استان مرکزی نظارت بر اجرای سند حقوق کودک را برعهده دارند
ایجاد خانه‌های جوان در استان‌ها
آیین های سنتی نوروز امسال درکردستان توسط سمن ها برگزارمی شود
لزوم استفاده از ظرفیت سمن ها برای توسعه و پیشرفت ورزش
مشارکت سمن ها در انتخابات بسترسازی برای مشارکت مردمی است
بی‌تفاوتی مسئولان شهرستان دماوند به سازمان‌های مردم نهاد/ ورود انجمن علمی تخصصی به موضوع خط لوله گاز لاریجان از اقدامات این نهاد مردمی است
اطلاعیه جمعیت دیده بان طبیعت شاهرود پیرامون طرح قلع و قمع درختان بلوارشهیدبهشتی
برگزاری اولین همایش مشترک خیریه ها با حضور 110 سازمان