به روز شده در : 1396/02/02
رسانه خبری سازمان های غیر دولتی ایران
تعداد بازديد : 1368
 نقاط ضعف و کاستی های آئین نامه جدید تشکل های مردم نهاد
تاريخ  :  1395/10/18
نويسنده  :  حامد صادقی؛ مدیر اجرایی تشکل های مردم نهاد استان همدان
 در دنیای کنونی از تشکل های غیردولتی بعنوان رابط بین دولت ها و مردم نام می برند که عملکرد آنها موجب تسهیل عملکرد دولت در جامعه است. در اهمیت این نهادهای مردمی همین بس که بدون حضور آنها جامعه اداره نمی شود و نظم اجتماعی شکل نمی گیرد و کم کاری جامعه و نهادهای مدنی، کم کاری دولت را بدنبال خواهد داشت.


به گزارش پایگاه خبری سازمان های غیردولتی ایران(وطن)؛ در دنیای کنونی از تشکل های غیردولتی بعنوان رابط بین دولت ها و مردم نام می برند که عملکرد آنها موجب تسهیل عملکرد دولت در جامعه است. در اهمیت این نهادهای مردمی همین بس که بدون حضور آنها جامعه اداره نمی شود و نظم اجتماعی شکل نمی گیرد و کم کاری جامعه و نهادهای مدنی، کم کاری دولت را بدنبال خواهد داشت. از این رو در سراسر دنیا برای ترویج و گسترش مشارکت اجتماعی مردم، قوانین حمایتی وضع و از تاسیس و فعالیت تشکل های غیردولتی حمایت می شود. اما در ایران بجز چند آیین نامه داخلی هیات وزیران، قانون جامع و مجزایی برای افزایش حضور مردم در تشکل های غیردولتی و فعالیت آنها وجود ندارد. اگرچه تلاش هایی برای تدوین قانون حمایت از قعالیت تشکل های مردم نهاد توسط دولت ها، نمایندگان مجلس و حتی خود تشکل ها صورت گرفته ولی هر بار به دلایل مختلف این حرکت ها به سرانجام و مقصود نهایی که همانا تبدیل شدن به قانون مصوب می باشد، نرسیده است. آخرین نمونه آن نیز مربوط به دولت یازدهم می شود که با همکاری تشکل های مردم نهاد اقدام به تهیه پیش نویس قانون حمایت از فعالیت های غیردولتی نمود ولی در نهایت در اقدامی ناگهانی و با این بهانه که زمان در حال از دست رفتن است و ارائه آن به مجلس و تصویبش زمان بر می باشد، این پیش نویس را کنار گذاشته و آیین نامه ای را در هیات وزیران مطرح، به تصویب رسانده و توسط معاون اول رئیس‌جمهور ابلاغ نمود. در این مقاله سعی بر واکاوی و بیان کاستی های این آیین نامه است تا با رفع آنها قانون بهتر و جامع تری تدوین و جهت تصویب به مجلس ارائه شود.


مهمترین نقاظ ضعف و کاستی های آئین نامه جدید تشکل های مردم نهاد


1- شاید بتوان نداشتن پشتوانه حقوقی و قانونی مجزا را مهمترین نقص و چالش‌برانگیز‌ترین بخش آیین‌نامه جدید تشکل ها دانست. بطور کلی، در نظام جمهوری اسلامی ایران هر آیین‌نامه‌ای بایستی بر مبنای یکی از قوانین و اسناد بالادستی، برنامه های توسعه و یا سند چشم‌انداز بیست ساله باشد. در حالیکه در آیین‌نامه جدید ابلاغی دولت هیچ مبنای حقوقی و قانونی شفاف و مشخصی دیده نمی‌شود و یا حداقل اعلام نشده است. تصویب آیین‌نامه جدید بدون پشتوانه قانونی درحالی صورت گرفته است که در برنامه پنجم هم ماده واحده‌ای در این خصوص وجود ندارد. موضوعی که دبیرخانه هیئت دولت می-تواند برای روشن شدن اذهان عمومی به آن پاسخ دهد، چراکه عرفا، منطقا و قانونا دولت نمی‌تواند و نباید غیرحقوقی و جزیره‌ای عمل کرده و آیین‌نامه‌ای را بدون داشتن پشتوانه قانونی تصویب و ابلاغ نماید.


2- تبدیل "هیات های نظارت" به "شوراهای توسعه و حمایت از تشکل ها" و دولتی نمودن روح حاکم بر این شوراها از دیگر تغییرات قابل نقد آیین نامه اخیر است. بگونه ای که ترکیب این شوراها از حالت دو نماینده مردمی (نمایندگان شوراهای اسلامی و سمن ها) و یک نماینده بخش دولتی (وزارت کشور) در آئین نامه قدیم به ترکیب دو نماینده مردمی (تشکل های مردم نهاد) و حداقل پنج نماینده دولتی (وزارتخانه های کشور، ورزش و جوانان، تعاون و سازمان های محیط زیست و میراث فرهنگی) تبدیل شده است که همین امر احتمالا سبب از بین رفتن روح مردمی حاکم بر آن و اخذ تصمیمات دولتی خواهد شد. حال در نظر بگیرید با توجه به فضای دولتی حاکم بر این شورا، اگر دولتی بر سر کار بیاید که اعتقادی به فعالیت تشکل های مردم نهاد نداشته باشد، چه سرنوشتی در انتظار این نهادها خواهد بود و آنها در تمامی مراحل صدور مجوز، نظارت و انحلال با چه مشکلاتی روبه رو خواهند شد؟ بعلاوه، در همه سطوح شوراهای توسعه و حمایت از تشکل ها (ملی، استانی و شهرستانی) نمایندگانی از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و نیز سازمان های محبط زیست و میراث فرهنگی عضو هستند، درحالیکه عملا این سه دستگاه در گذشته نقشی در تصمیم گیری ها و صدور مجوز فعالیت برای تشکل ها نداشته اند و جالب تر اینکه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، نیروی انتظامی و سازمان بهزیستی که همواره از متولیان اصلی تعامل با تشکل های غیردولتی بوده اند، بعنوان عضو اصلی جایی در این شوراها ندارند!


3- نحوه صدور پروانه فعالیت تشکل ها و وجود چند مرجع برای این کار از جمله مشکلات تشکل ها می باشد که در آیین-نامه جدید نیز همچنان لاینحل باقیمانده است. در حالیکه از گذشته تا به امروز دستگاه های مختلفی همچون وزارتخانه های کشور و زیرمجموعه هایش (استانداری ها و فرمانداری ها)، ورزش و جوانان، فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان های بهزیستی و نیروی انتظامی مجوز فعالیت تشکل ها را صادر کرده و همین امر هم باعث چندگانگی و بعضا تبعیض های از جهت یکسان نبودن جایگاه تشکل های با مرجع متفاوت شده است، امید می رفت حداقل در آیین نامه جدید این مشکل رفع و مرجع واحدی برای صدور پروانه فعالیت تعیین می گردید. اما متاسفانه این اتفاق نیفتاده و همچنان علاوه بر شوراهای توسعه و حمایت از تشکل ها، دو مرجع وزارت ورزش و جوانان و سازمان بهزیستی نیز برای ثبت و صدور فعالیت تشکل ها اقدام خواهند نمود که البته سازوکار این امر مبهم بوده و اشاره ای بدان نشده است.


4- دوگانگی در نحوه انتخاب نمایندگان تشکل ها در سطوح مختلف شوراهای توسعه و حمایت نیز موضوع مهمی است. بگونه ای که نحوه انتخاب نمایندگان تشكل‏ها در"شوراي ملي" بر اساس"دستورالعمل اجرایی آيين‏نامه اخیر"تعيين می‏شود، درحالیکه شرایط انتخاب نمايندگان تشكل‏ها براي عضويت در "شوراهاي استاني و شهرستاني"، بر اساس "دستورالعمل مصوب شوراي ملي توسعه و حمایت"صورت مي‏گيرد.


5- حذف عبارت تاکیدی مربوط به "حضور حداقل دو نقر افراد متخصص در هیات موسس تشکل ها" ایراد دیگری است که می توان به آیین نامه جدید وارد نمود. موضوعی که احتمالا باعث می شود تشکل ها از مسیر فعالیت های علمی و تخصصی دور شوند.


6- در مورد حقوق قانونی تشکل ها پس از دريافت پروانه فعاليت نیز باید گفت در این آیین‌نامه، موضوع نظارت سازمان‌های مردم‌نهاد، یعنی حق دسترسی آنها به اطلاعات عمومی نهادها، به‌طور کامل حذف شده و این تشکل ها حق دسترسی به این اطلاعات را ندارند. همچنین برخی اختیارات دیگر تشکل¬ها همانند مکلف نمودن دستگاه های دولتی به دعوت سمن ها در جلسات تخصصی، مکلف نمودن دستگاه های دولتی به فراهم نمودن زمینه نظارت سمن ها و همکاری در تشکیل کمیته حقیقت یاب آنها در آئین نامه اخیر حذف شده است.


7- کلی و نامشخص بودن منابع تامین مالی تشکل ها یکی از ضعف های آیین نامه جدید است و براساس مفاد آن تشکل بایستی با رعايت ضوابط اين آیین نامه منابع مالی را صرفا در اساسنامه تعیین کند. همچنین برخلاف گذشته، شرایط دریافت کمک از مجامع رسمی بین المللی شفاف توضیح داده نشده است.


8- تسریع و تسهیل شرایط تعلیق و لغو مجوز تشکل ها آن هم پس از تنها یکبار اخطار کتبی و حتی بدون تعیین بازه زمانی مشخص و قانونی از دیگر تغییرات معنادار آئین نامه جدید است. بعبارت دیگر، در مورد تخلفات احتمالی تشکل ها نه تنها احراز این موارد از طریق دبيرخانه شوراها بلکه حتی از طريق دستگاه‏هاي اجرايي تخصصی هم می تواند بصورت مستند به دبیرخانه شوراهاي توسعه و حمایت ارايه شود. اين شورا نیز پس از بررسي مدارك و مستندات و دعوت نماینده و استماع دفاعیه تشكل برخلاف گذشته که ابتدائا رای به تذكر شفاهي با مهلت يك ماهه براي اصلاح وضعيت می داد، در آیین نامه جدید می تواند در مرحله اول تذكر كتبي و درج در پرونده (با تعيين مهلت براي اصلاح وضعيت) را در نظر بگیرد و در صورت تکرار؛ رای به تعلیق موقت پروانه فعالیت (حداكثر به مدت سه ماه) و یا در نهایت نیز در صورت عدم اصلاح رویه درخواست انحلال تشكل متخلف (توسط شورای ملی از دادگاه صالح) را بدهد.

0/5 ستاره ها (0)
نظرات
نام
نام خانوادگي
پست الكترونيكي
متن
تازه های سایت
 
«جشن همیاران» در نمایندگی بنیادکودک در رشت برگزار شد (تحليل)
تاکید استاندار خوزستان بر غیر سیاسی و غیر دولتی بودن سازمان های مردم نهاد (تحليل)
همراهی همیاران برای توسعه جامعه را ارج نهیم (تحليل)
پاک‌سازی محوطه پایگاه‌های میراث جهانی و ملی با مشارکت جامعه محلی و سمن‌ها (تحليل)
دهمین جشنواره زنان و تولید ملی جمعه آغاز می‌شود (اخبار)
وکالت رایگان 160 زن زندانی توسط کانون زنان حقوقدان سورا (اخبار)
اعلام حمایت بیش از 40 سازمان های مردم نهاد و شبکه سازمان های غیردولتی محیط زیست و منابع طبیعی کشور از مفاد بیانیه شبکه استان خوزستان (اخبار)
مجمع ملی سلامت با حضور رئیس جمهوری تشکیل شد / فعالیت 620 سازمان مردم نهاد و 850 خیریه در حوزه سلامت (اخبار)
همایش «مشارکت سفیران اجتماعی» در اردبیل برگزار شد (اخبار)
حاشیه رودخانه حصار کرج با مشارکت دوستداران طبیعت پاکسازی شد (اخبار)
 
عكس روز
 
گزارش تصویری از طرح بازدید از بخشهای تالاسمی استان سیستان و بلوچستان و اجرای بسته جامع خدماتی تالاسمی با همکاری دفتر امور اجتماعی استانداری،انجمن تالاسمی استان سیستان و بلوچستان،دانشگاه علوم پزشکی زاهدان،دانشکده ایرانشهر و دانشگاه زابل
 
 
 
آخرین اخبار
 
«جشن همیاران» در بنیادکودک نمایندگی رشت برگزار می‌شود
رییس انجمن آسیب‌ شناسی اجتماعی ایران تاکید کرد:اعدام در ملاء عام، بازدارنده نیست
انتخاب اعضای هیئت مدیره خانه سازمان های غیر دولتی استان مرکزی
دهمین جشنواره زنان و تولید ملی جمعه آغاز می‌شود
وکالت رایگان 160 زن زندانی توسط کانون زنان حقوقدان سورا
اعلام حمایت بیش از 40 سازمان های مردم نهاد و شبکه سازمان های غیردولتی محیط زیست و منابع طبیعی کشور از مفاد بیانیه شبکه استان خوزستان
مجمع ملی سلامت با حضور رئیس جمهوری تشکیل شد / فعالیت 620 سازمان مردم نهاد و 850 خیریه در حوزه سلامت
همایش «مشارکت سفیران اجتماعی» در اردبیل برگزار شد
حاشیه رودخانه حصار کرج با مشارکت دوستداران طبیعت پاکسازی شد
روز جهانی NGO گامی در جهت پاسداشت سازمان های مردم نهاد / ساختن آینده ای بهتر برای همه
با چوب قانون معتادان متجاهر را درمان می‌کنیم
نشست هماهنگی ستاد اجرایی جشنواره فیلم سبز با مدیران محیط زیست هرمزگان
برگزاری نشست «منشور حقوق شهروندی؛ تبلیغات انتخاباتی یا راهبرد عملیاتی؟!»
پیام تسلیت انجمن آلزایمر ایران به مناسبت درگذشت اشرف بهادرزاده
تجلیل از بنیاد دانشگران رهایی افروز تهران(دُرا) در دوازدهمین کنگره بین المللی سرطان پستان
آیا کانون‌های ادبی کارکرد گذشته را در رشد ادبیات دارند؟
آغاز نمایشگاه بین‌المللی محیط‌ زیست با حضور نمایندگان سازمان های مردم نهاد
برگزاری مجمع عمومی انجمن دانشجویان و فارغ التحصیلان
انتخابات خانه تشکلهای مردم نهاد استان کرمانشاه با همکاری استانداری برگزار شد + تصاویر
مجمع ملی جوانان امسال برگزار نمی‌شود
حضور سازمان های مردم نهاد برای اولین بار درکنفرانس بین المللی حمایت از انتفاضه فلسطین
حل آسیب های اجتماعی نیازمند همکاری سازمان های مردم نهاد است
فراخوان عمومی سلسله میزگردهای علمی تخصصی حقوق دانشگاهیان
اعلام حمایت شبکه سازمانهای غیردولتی محیط زیست و منابع طبیعی کشور از مفاد بیانیه شبکه استان خوزستان
برگزاری کارگاه مهارتهای زندگی و مباررزه با ایدز
همایش «اخلاق در نهاد هاى مدنى »
مشارکت اجتماعی با آسیب‌ها نسبت عکس دارد
کارگاه آموزشی کار با کاشی بر روی ظرفهای سفالی
دستان امیدوار اعضای باشگاه مثبت برای کسب روزی
برگزاری مراسم افتتاحیه اولین دوره سراسری تربیت مربی حقوق شهروندی
گزارش فعالیت 10 سال اخیر مؤسسه فاران نقره ای
طرح‌های ضد محیط‌زیستی انتقال آب و سدسازی متوقف شود / جناح‌های سیاسی از مطالبات مردم خوزستان استفاده ابزاری نکنند / صندوق غرامت‌ها و ضمانت‌‌های محیط‌زیستی خوزستان تشکیل شود
ضرورت حمایت سازمان های مردم نهاد و دولت از زنان سرپرست خانوار
30 تفاهمنامه، ارمغان برجام برای گردشگری سمنان/ نمایشگاه دائمی صنایع‌دستی، مطالبه زنان روستایی استان
گسترش روحیه کارآفرینی، فرصتی که نباید به تهدید بدل شود
همکاری با مجلس برای تغییر حداقل سن قانونی ازدواج دختران
افزایش مشارکت اجتماعی جوانان آسیب‌های اجتماعی را کاهش می‌دهد
مشارکت سمن ها و تشکل های مردم نهاد آذربایجان غربی در برنامه های نوروزگاه 96
مشارکت سمن ها و تشکل های مردم نهاد آذربایجان غربی در برنامه های نوروزگاه 96
همت خیرین و مسئولان شهرستان تربت‌جام برای ساماندهی کارتن خواب‌های این شهرستان
ساخت 6 مدرسه به دست خیران تهرانی در خراسان جنوبی
برگزاری سی و سومین بازارچه نوروزی خیریه رعد
برگزاری جشن نوروز ویژه کودکان بی‌سرپرست در خراسان جنوبی
پیشگیری از وقوع جرم و مقابله با جرایم سازمان یافته در دستور کار است
برگزاری نشست ماهیانه با موضوع رفتار مناسب با کودک در موسسه مادران امروزدر حوزه
برگزاری نشست ماهیانه با موضوع رفتار مناسب با کودک در موسسه مادران امروزدر حوزه
کودکانی که روزی ۳ وعده تریاک می خوردند تا ساکت شوند
برگزاری کارگاه‌های آموزشی پیشگیری از اعتیاد و طلاق برای همسران زندانیان ندامتگاه تهران بزرگ
احداث ۱۸ «خانه امن» برای زنان بی‌سرپناه/ ۱۰۰۰ مورد فرار از منزل
نشست اسفندماه انجمن حمایت از حقوق کودکان امروز برگزار می شود
نشست پنجم «سبک زندگی کودکان؛ تغییرات و پیامدها» با موضوع "سبک زندگی و سلامت کودک برگزار می‌شود
نشست خبری اعلان فراخوان ششمین دوره جشنواره بین المللی فیلم سبز ایران
بیانیه انجمن اسلامی دانشجویان معتدل دانشگاه بوعلی سینا، در خصوص سفر سرکار خانم دکتر ابتکار به همدان
آغاز به کار طرح عیدانه کتاب/ عکس
700 زن در استان تهران نیازمند نگهداری فوری هستند
برگزاری جلسه مشترک بنیاد پیشگیری و ارتقای سلامت دنیای آینده و دفتر توسعه مشارکت های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست
استفاده از ظرفیت سمن ها برای مبارزه با مواد مخدر
رشد ۵۷ درصدی فعالیت سمن‌ها برای کاهش آسیب‌های اجتماعی در بوشهر
سمن ها، عهده دار نظارت بر اجرای حقوق شهروندی می شوند/ تصویب حقوق شهروندی در نظام اداری
راه اندازی پویش عیدانه اشتغال / اولین مرکز کسب و کار امروز تحویل گرفته می شود
سازمان‌های مردم نهاد و خیران، متولی اصلی اجرای طرح نجات
فعالیت ۱۵۰ هزار دیده بان پیشگیری از جرم در کشور
حضور پارسا پیروز فر در بنیاد کودک+تصاویر
برگزاری انتخابات شبکه سازمان های مردم نهاد محیط زیست و منابع طبیعی استان قم
رفتار پرخطر و تعدد شریک‌جنسی مردان؛ خطر ایدز برای زنان/یکی از مهمترین موانع در شناسایی بیماران مبتلا به ایدز، انگ اجتماعی است
پیام تقدیر و قدرانی رئیس هیات مدیره انجمن ققنوس به هنرجویان هنرستان سپاه تهران
سخن‌رانی ایازی در نخستین کنگره پزشکی اجتماعی
انتشار بیانیه شماه 2 پویش ملی شهرپاک برای همراهی نمایندگان مجلس با این پویش
فراخوان کمک مالی برای آزادی محیط بانان محکوم به پرداخت دیه
سمن‌های استان مرکزی نظارت بر اجرای سند حقوق کودک را برعهده دارند
ایجاد خانه‌های جوان در استان‌ها
آیین های سنتی نوروز امسال درکردستان توسط سمن ها برگزارمی شود
لزوم استفاده از ظرفیت سمن ها برای توسعه و پیشرفت ورزش
مشارکت سمن ها در انتخابات بسترسازی برای مشارکت مردمی است
بی‌تفاوتی مسئولان شهرستان دماوند به سازمان‌های مردم نهاد/ ورود انجمن علمی تخصصی به موضوع خط لوله گاز لاریجان از اقدامات این نهاد مردمی است