به روز شده در : 1396/03/05
رسانه خبری سازمان های غیر دولتی ایران
تعداد بازديد : 1377
 چالش‌های پیش روی سازمان‌های غیردولتی
تاريخ  :  1395/11/26
نويسنده  :  فرشته وطن‌دوست
 سازمان های غیردولتی متشکل از افراد و گروه‌های ذی‌نفوذی هستند که بر اساس اهداف مشترک و به منظور به دست آوردن امتیازاتی برای اهداف و آرمان‌های خود موضع مشترکی اتخاذ می‌کنند و بدون هدف قصد انتفاع و یا کسب قدرت، دولت را تحت‌تاثیر قرار می‌دهند.


به گزارش پایگاه خبری سازمان های غیردولتی ایران(وطن)؛ سازمان های غیردولتی متشکل از افراد و گروه‌های ذی‌نفوذی هستند که بر اساس اهداف مشترک و به منظور به دست آوردن امتیازاتی برای اهداف و آرمان‌های خود موضع مشترکی اتخاذ می‌کنند و بدون هدف قصد انتفاع و یا کسب قدرت، دولت را تحت‌تاثیر قرار می‌دهند.

حضور تشکل‌ها از اواخر دهه هفتاد و اوایل دوره 80 با عنوان حضور در جامعه مدنی نقش قابل توجهی داشت و توانست جمع بسیاری از مردم دارای دغدغه های اجتماعی در موضوعات مختلف به خود جلب کند.

با وجود وقفه ای که در طی چند سال در فعالیت سازمان های مردم نهاد وجود داشت ولی این فعالیت ها ازبین نرفت و خوشبختانه بعد از مدتی مجددا شرایط برای این حضور مهیا گردید .
ا
ولین پیشینه در قوانین :
ماده 584 قانون تجارت مصوب 1311 به عنوان اولین قانون صریح در این ارتباط می گوید :
- تشکیلات و موسساتی که برای مقاصد غیر تجارتی تاسیس شده یا بشوند از تاریخ ثبت در دفتر مخصوصی که وزارت عدلیه معین خواهد کرد شخصیت حقوقی پیدا می کنند .
• در این ماده به تشکیلات و موسسات دارای مقاصد غیر تجارتی اشاره شده است .

ماده 585 همین قانون می گوید :
- شرایط ثبت موسسات و تشکیلات مذکور در ماده فوق به موجب نظام نامه وزارت عدلیه معین خواهد شد .
• لذا شرایط ثبت موسسات و تشکیلات نیزبه نظام نامه وزارت عدلیه ارجاع داده شده است .
تاسال 1379 این قانون تنها مستند قانونی در فعالیت های سازمانهای مردم نهاد بوده است .
لیکن با تصویب قانون برنامه سوم توسعه در تاریخ 17/1/1379در ماده 182 این قانون به سازمان های غیر دولتی پرداخته شد .

ماده 182 قانون برنامه سوم توسعه :
- وزارت کشور مکلف است با رعایت قوانین نسبت به تهیه طرح های مربوط به ایجاد و تقویت تشکل های مردمی ( صنفی و تخصصی ) سازمان های غیر دولتی و سازمان های محلی با هدف زمینه سازی برای واگذاری اعمال تصدی دولت به آنها و تقویت نظارت های سازمان یافته مردمی بر فعالیت دستگاههای دولتی اقدام نموده و پس از تصویب هیات وزیران به مورد اجرا بگذارد .
- بدین ترتیب اولین آئین نامه تاسیس فعالیت سازمان های غیر دولتی در تاریخ 25 دی ماه سال 81 به تصویب هیات وزیران رسید و مجددا این آئین نامه در سال 1382 اصلاح و در تاریخ 29 خرداد84 از نو تصویب شد و این آئین نامه تا شهریور ماه سال 1395 همچنان مورد اجرا قرار می گرفت .

آئین نامه تشکل های مردم نهاد مصوب 6/6/1395 با استناد به اصل 138 قانون اساسی :
اصل 138 :
- علاوه بر مواردی که هیات وزیران یا وزیری مامور تدوین آئین نامه های اجرایی قوانین می شود , هیات وزیران حق دارد برای انجام وظایف اداری و تامین اجرای قوانین و تنظیم سازمان های اداری به وضع تصویب نامه و آئین نامه بپردازد . هر یک از وزیران نیز در حدود وظایف خود و مصوبات هیات وزیران حق وضع آئین نامه و صدور بخشنامه را دارد ولی مفاد این مقررات نباید با متن و روح قوانین مخالف باشد .
- دولت می تواند تصویب برخی از امور مربوط به وظایف خود را به کمیسیون های متشکل از چند وزیر واگذار نماید .
- مصوبات این کمیسیونها در محدوده قوانین پس از تایید رئیس جمهور لازم الاجرا است . تصویب نامه ها و ائین نامه های دولت و مصوبات کمیسیون های مذکور که در این اصل , ضمن ابلاغ برای اجرا , به اطلاع رئیس مجلس شورای اسلامی می رسد تا در صورتیکه آنها را بر خلاف قوانین بیابد با ذکر دلیل برای تجدید نظر به هیات وزیران بفرستد .
آئین نامه جدید با عنوان آئین نامه تشکل های مردم نهاد مصوب شد :
آئین نامه جدید عنوان سازمان های مردم نهاد ذکر شده در سال 84 را به نام تشکل مردم نهاد اختصاص داده است . هر چند در معنای عام نهاد گاهی بر کلمه سازمان نیز اطلاق می شود

وجوه افتراق نهاد و سازمان :

جا دارد به برخی از وجوه افتراق اطلاق نهاد و سازمان نیز اشاره ای کوتاه شود .
نهاد دارای ویژگی هایی است که در سازمان ها و موسسات کمتری وجود دارد . به عنوان مثال :
در نهاد اجتماعی مانند نهاد خانواده , خویشاوندی و ازدواج و الگوهای رفتاری آداب و رسوم فرهنگی و..... نه شکل مادی و سازمانی وجود دارد نه بنا وساختمانی را به خود اختصاص داده اند و نه در آنها سلسله مراتبی وجود دارد.
در حالی که در سازمان هیات مدیره , بنا , جایگاه, سلسله مراتب , تقسیم بندی وظایف , ارتباطات فرهنگی و ... وجود دارد که برای رسیدن به هدف معینی به طور قانونی گرد هم آمده اند .
به عبا رت دیگر سازمان بر خلاف نهاد دارای محل خاصی است در حالی که نهاد در سراسر جامعه معینی پراکنده است .

نهاد ها دارای قدمت بوده در حالی که برخی از سازمان ها جدید هستند .

نهادها اغلب بدون طرح و نقشه قبلی , عمومی , به تدریج و در زمان شکل گرفته اند و از ساده به پیچیده تکامل پیدا کرده اند و بدین گونه جوابگوی نیازهای اجتماعی مستمر و دائمی مردم بوده اند در صورتی که سازمان با طرح و نقشه قبلی , عمومی و در زمان معینی به وجود آمده و به شیوه رسمی سازمان یافته است .

نهادهای اجتماعی از استمرار و دوام در طول تاریخ برخوردار بوده و در مقابل تغییرات مقاوم هستند . تغییرات آنها آرام , تدریجی و کند است در حالی که سازمان ها و موسسات کمتر این خصوصیت را دارند .
نهادها دارای یک رشته فعالیت هایی هستند که افراد جامعه خود به خود به اصول مقرر در آن می پیوندند و نقش هایی را که محول می شود ایفا می کنند تا به اهداف مورد نظر دست یابند . در حالی که نقش افراد در سازمان های مختلف مشخص بوده و افراد با میل و اراده به آن وارد شده و به ایفای نقش می پردازند.
نهادها از طرف جامعه پذیرفته شده اند و افراد به ارزش ها , اصول , قواعد و هنجارهای َآن پابند هستند در حالی که این مورد و پای بندی در مورد سازمان ها کمتر وجود دارد .

قانون آئین دادرسی کیفری جدی مصوب 1392 :
ماده 66 این قانون می گوید : سازمان های مردم نهادی که اساسنامه آنها درباره حمایت از اطفال و نوجوانان , زنان ,اشخاص بیمار و ناتوان جسمی یا ذهنی , محیط زیست , منابع طبیعی , میراث فرهنگی , بهداشت عمومی و حمایت از حقوق شهروندی است , می تواند نسبت به جرائم ارتکابی در زمینه های فوق اعلام جرم کنند و در تمام مراحل دادرسی جهت اقامه دلیل شرکت و نسبت به آرا مراجع قضائی اعتراض نمایند .
وجود این ماده قانونی و سه تبصره ذیل آن را می توان با قاطعیت گفت که آثار بسیار مناسب و مهمی بر عملکردسازمانهای مردم نهاد داشته بخصوص حضور پر رنگ قوه قضائیه در کنار سازمان های مردم نهاد قدم موثری در پبشگیری از جرایم به وجود می آورد .

اما آن‌چه قابل تامل است وجود اشکالات در جایگاه قانونی این تشکل ها و مسیر فعالیت انها می باشد که برخی از آنها بدین شرح قابل بررسی اعلام میشود :

1- وجود مقرره ای در قالب آئین نامه ( و نه قانون مصوب مجلس ) مبنای حقوقی سازمان های مردم نهاد قرار گرفته است که این ماهیت مقرره بودن چالش های مختلفی را پیش روی سازمان های غیر دولتی ایجاد می نماید .
2- موازی کاری در ثبت سازمان های مردم نهاد توسط دستگاههای دولتی
3- نبود مکانیزم های قوی و موثر جهت شفافیت در گزارش دهی
4- فرآیند سخت و طولانی تاسیس و ثبت سازمان های مردم نهاد
5- عدم کارکرد واقعی این تشکل ها در تصمیم سازی ها
6- ترکیب غیر تخصصی و غیر ضروری هیات عالی نظارت که ماهیتی دولتی به آن داده است در صورتی که نمایندگان سازمان های غیر دولتی در ترکیب مذکور حضورشان الزامی می باشد .
7- سختگیرانه و پر حجم شدن نظام صدور مجوزکه خود موجب محدودیت و کاهش فعالیت این تشکل است .
با مداقه در مقرره های مورد عمل این سازمان ها می بینیم که وزن و اهمیت کنترل و تعیین تکلیف برای این سازمان ها چنان است که تاثیر بازدارندگی آن در تاسیس بیش از آثار تشویقی است .

پیشنهادها:
الف - اقدام لازم از سوی دولت در قالب ارائه لایحه به مجلس جهت وضع قانون خاص سازمان های مردم نهاد
ب - تسهیل در امر ثبت و تاسیس این سازمانها
ج- مشخص کردن موازین قانونی ثبت سازمان ها توسط دستگاههای مختلف ( با اعلام یک مراجع ثبت , و یا اعمال یک قانون در عملکرد این سازمان ها صرفنظر از مراجع ثبت اولیه )
د - حضور این سازمان ها در مراجع تصمیم سازی و تصمیم گیری
ه- تسهیل در جهت اجرای ماده 66 قانون آئین دادرسی کیفری جدید در جهت داشتن معافیت های مربوط به هرینه های دادرسی در ابتدای ارائه دادخواست یا شکوائیه و یا استفاده از وکلای معاضدتی ( به جهت اینکه این سازمانها به صورت خصوصی نبوده و عملا انتفاعی از موضوعات مطروحه نمی برند لذا پرداخت هزینه های دادرسی ویا حق الوکاله در ابتدای امر هزینه های قابل توجهی را باین سازمان ها تحمیل می نماید . )

* فعال محیط زیست

منبع: خبر انلاین

0/5 ستاره ها (0)
نظرات
نام
نام خانوادگي
پست الكترونيكي
متن
تازه های سایت
 
«جشن همیاران» در نمایندگی بنیادکودک در رشت برگزار شد (تحليل)
تاکید استاندار خوزستان بر غیر سیاسی و غیر دولتی بودن سازمان های مردم نهاد (تحليل)
همراهی همیاران برای توسعه جامعه را ارج نهیم (تحليل)
پاک‌سازی محوطه پایگاه‌های میراث جهانی و ملی با مشارکت جامعه محلی و سمن‌ها (تحليل)
دهمین جشنواره زنان و تولید ملی جمعه آغاز می‌شود (اخبار)
وکالت رایگان 160 زن زندانی توسط کانون زنان حقوقدان سورا (اخبار)
اعلام حمایت بیش از 40 سازمان های مردم نهاد و شبکه سازمان های غیردولتی محیط زیست و منابع طبیعی کشور از مفاد بیانیه شبکه استان خوزستان (اخبار)
مجمع ملی سلامت با حضور رئیس جمهوری تشکیل شد / فعالیت 620 سازمان مردم نهاد و 850 خیریه در حوزه سلامت (اخبار)
همایش «مشارکت سفیران اجتماعی» در اردبیل برگزار شد (اخبار)
حاشیه رودخانه حصار کرج با مشارکت دوستداران طبیعت پاکسازی شد (اخبار)
 
عكس روز
 
گزارش تصویری از طرح بازدید از بخشهای تالاسمی استان سیستان و بلوچستان و اجرای بسته جامع خدماتی تالاسمی با همکاری دفتر امور اجتماعی استانداری،انجمن تالاسمی استان سیستان و بلوچستان،دانشگاه علوم پزشکی زاهدان،دانشکده ایرانشهر و دانشگاه زابل
 
 
 
آخرین اخبار
 
«مدرسه قاصدک‌ها» راهی برای حمایت از دانش‌آموزان فنوج
ارسال757 مقاله به کنفرانس بين المللي انجمن ايراني تحقيق درعمليات در بابلسر
آموزش تغذیه سالم در افراد HIV مثبت
كارگاه آموزشي "چرا بايد در فضاي مجازي باسواد باشيم؟".
نشست فقرآموزشی بانگاهی ویژه به وضعیت آموزش در ایران
«جشن همیاران» در بنیادکودک نمایندگی رشت برگزار می‌شود
رییس انجمن آسیب‌ شناسی اجتماعی ایران تاکید کرد:اعدام در ملاء عام، بازدارنده نیست
انتخاب اعضای هیئت مدیره خانه سازمان های غیر دولتی استان مرکزی
دهمین جشنواره زنان و تولید ملی جمعه آغاز می‌شود
وکالت رایگان 160 زن زندانی توسط کانون زنان حقوقدان سورا
اعلام حمایت بیش از 40 سازمان های مردم نهاد و شبکه سازمان های غیردولتی محیط زیست و منابع طبیعی کشور از مفاد بیانیه شبکه استان خوزستان
مجمع ملی سلامت با حضور رئیس جمهوری تشکیل شد / فعالیت 620 سازمان مردم نهاد و 850 خیریه در حوزه سلامت
همایش «مشارکت سفیران اجتماعی» در اردبیل برگزار شد
حاشیه رودخانه حصار کرج با مشارکت دوستداران طبیعت پاکسازی شد
روز جهانی NGO گامی در جهت پاسداشت سازمان های مردم نهاد / ساختن آینده ای بهتر برای همه
با چوب قانون معتادان متجاهر را درمان می‌کنیم
نشست هماهنگی ستاد اجرایی جشنواره فیلم سبز با مدیران محیط زیست هرمزگان
برگزاری نشست «منشور حقوق شهروندی؛ تبلیغات انتخاباتی یا راهبرد عملیاتی؟!»
پیام تسلیت انجمن آلزایمر ایران به مناسبت درگذشت اشرف بهادرزاده
تجلیل از بنیاد دانشگران رهایی افروز تهران(دُرا) در دوازدهمین کنگره بین المللی سرطان پستان
آیا کانون‌های ادبی کارکرد گذشته را در رشد ادبیات دارند؟
آغاز نمایشگاه بین‌المللی محیط‌ زیست با حضور نمایندگان سازمان های مردم نهاد
برگزاری مجمع عمومی انجمن دانشجویان و فارغ التحصیلان
انتخابات خانه تشکلهای مردم نهاد استان کرمانشاه با همکاری استانداری برگزار شد + تصاویر
مجمع ملی جوانان امسال برگزار نمی‌شود
حضور سازمان های مردم نهاد برای اولین بار درکنفرانس بین المللی حمایت از انتفاضه فلسطین
حل آسیب های اجتماعی نیازمند همکاری سازمان های مردم نهاد است
فراخوان عمومی سلسله میزگردهای علمی تخصصی حقوق دانشگاهیان
اعلام حمایت شبکه سازمانهای غیردولتی محیط زیست و منابع طبیعی کشور از مفاد بیانیه شبکه استان خوزستان
برگزاری کارگاه مهارتهای زندگی و مباررزه با ایدز
همایش «اخلاق در نهاد هاى مدنى »
مشارکت اجتماعی با آسیب‌ها نسبت عکس دارد
کارگاه آموزشی کار با کاشی بر روی ظرفهای سفالی
دستان امیدوار اعضای باشگاه مثبت برای کسب روزی
برگزاری مراسم افتتاحیه اولین دوره سراسری تربیت مربی حقوق شهروندی
گزارش فعالیت 10 سال اخیر مؤسسه فاران نقره ای
طرح‌های ضد محیط‌زیستی انتقال آب و سدسازی متوقف شود / جناح‌های سیاسی از مطالبات مردم خوزستان استفاده ابزاری نکنند / صندوق غرامت‌ها و ضمانت‌‌های محیط‌زیستی خوزستان تشکیل شود
ضرورت حمایت سازمان های مردم نهاد و دولت از زنان سرپرست خانوار
30 تفاهمنامه، ارمغان برجام برای گردشگری سمنان/ نمایشگاه دائمی صنایع‌دستی، مطالبه زنان روستایی استان
گسترش روحیه کارآفرینی، فرصتی که نباید به تهدید بدل شود
همکاری با مجلس برای تغییر حداقل سن قانونی ازدواج دختران
افزایش مشارکت اجتماعی جوانان آسیب‌های اجتماعی را کاهش می‌دهد
مشارکت سمن ها و تشکل های مردم نهاد آذربایجان غربی در برنامه های نوروزگاه 96
مشارکت سمن ها و تشکل های مردم نهاد آذربایجان غربی در برنامه های نوروزگاه 96
همت خیرین و مسئولان شهرستان تربت‌جام برای ساماندهی کارتن خواب‌های این شهرستان
ساخت 6 مدرسه به دست خیران تهرانی در خراسان جنوبی
برگزاری سی و سومین بازارچه نوروزی خیریه رعد
برگزاری جشن نوروز ویژه کودکان بی‌سرپرست در خراسان جنوبی
پیشگیری از وقوع جرم و مقابله با جرایم سازمان یافته در دستور کار است
برگزاری نشست ماهیانه با موضوع رفتار مناسب با کودک در موسسه مادران امروزدر حوزه
برگزاری نشست ماهیانه با موضوع رفتار مناسب با کودک در موسسه مادران امروزدر حوزه
کودکانی که روزی ۳ وعده تریاک می خوردند تا ساکت شوند
برگزاری کارگاه‌های آموزشی پیشگیری از اعتیاد و طلاق برای همسران زندانیان ندامتگاه تهران بزرگ
احداث ۱۸ «خانه امن» برای زنان بی‌سرپناه/ ۱۰۰۰ مورد فرار از منزل
نشست اسفندماه انجمن حمایت از حقوق کودکان امروز برگزار می شود
نشست پنجم «سبک زندگی کودکان؛ تغییرات و پیامدها» با موضوع "سبک زندگی و سلامت کودک برگزار می‌شود
نشست خبری اعلان فراخوان ششمین دوره جشنواره بین المللی فیلم سبز ایران
بیانیه انجمن اسلامی دانشجویان معتدل دانشگاه بوعلی سینا، در خصوص سفر سرکار خانم دکتر ابتکار به همدان
آغاز به کار طرح عیدانه کتاب/ عکس
700 زن در استان تهران نیازمند نگهداری فوری هستند
برگزاری جلسه مشترک بنیاد پیشگیری و ارتقای سلامت دنیای آینده و دفتر توسعه مشارکت های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست
استفاده از ظرفیت سمن ها برای مبارزه با مواد مخدر
رشد ۵۷ درصدی فعالیت سمن‌ها برای کاهش آسیب‌های اجتماعی در بوشهر
سمن ها، عهده دار نظارت بر اجرای حقوق شهروندی می شوند/ تصویب حقوق شهروندی در نظام اداری
راه اندازی پویش عیدانه اشتغال / اولین مرکز کسب و کار امروز تحویل گرفته می شود
سازمان‌های مردم نهاد و خیران، متولی اصلی اجرای طرح نجات
فعالیت ۱۵۰ هزار دیده بان پیشگیری از جرم در کشور
حضور پارسا پیروز فر در بنیاد کودک+تصاویر
برگزاری انتخابات شبکه سازمان های مردم نهاد محیط زیست و منابع طبیعی استان قم
رفتار پرخطر و تعدد شریک‌جنسی مردان؛ خطر ایدز برای زنان/یکی از مهمترین موانع در شناسایی بیماران مبتلا به ایدز، انگ اجتماعی است
پیام تقدیر و قدرانی رئیس هیات مدیره انجمن ققنوس به هنرجویان هنرستان سپاه تهران
سخن‌رانی ایازی در نخستین کنگره پزشکی اجتماعی
انتشار بیانیه شماه 2 پویش ملی شهرپاک برای همراهی نمایندگان مجلس با این پویش
فراخوان کمک مالی برای آزادی محیط بانان محکوم به پرداخت دیه
سمن‌های استان مرکزی نظارت بر اجرای سند حقوق کودک را برعهده دارند